Đề bài: Viết đoạn văn phân tích văn bản “Những chiếc lá thơm tho” của tác giả Trương Gia Hòa
NHỮNG CHIẾC LÁ THƠM THO
(Trương Gia Hòa)
Bà hay bày cho tôi cách chơi với những chiếc lá. Những con cào cào, con chim sẻ, con rết thắt bằng lá dừa. Những cái lồng đèn bằng lá cau kiểng. Hay là lá chuối, xé ra cho đều rồi trở mặt đan nong mốt, nong hai. À, bà còn chỉ tôi cách làm đầu trâu bằng lá xoài, làm cái làn xách đi hái hoa, bắt bướm bằng lá dừa nước nữa…
Những chiếc lá của bà, đã từng kì diệu hơn cả thuốc tiên khi tôi còn nhỏ. Sau này, sống một mình nơi phố thị, mỗi khi bị cảm, tôi mua ở tiệm thuốc tây vài viên thuốc xông. Nấu một nồi nước rồi cho dung dịch trong viên thuốc ấy vào nồi, hơi nóng bốc lên cũng thơm hương sả, hương lá bưởi, lá chanh, cũng vã mồ hôi, cũng thông mũi sảng khoái, rồi thôi, tôi vẫn phải uống thuốc, vẫn phải bẹp dí ở nhà hai ba bữa mới ngóc đầu dậy nổi. Những ngày như thế, tôi thèm được ở gần bà, để nhõng nhẽo, để sụt sịt, rồi bà sẽ thương mình “đứt ruột” mà đi nhanh ra sau nhà, hái bảy tám loại lá vào nấu cho tôi một nồi xông. Tôi thường tuyên bố mình hết bệnh sau khi chui ra khỏi chăn, mồ hôi nhễ nhại, ngồi quay lưng cho bà lật áo lau mồ hôi khắp người. Đôi khi tôi nghĩ, hay là nồi lá xông ngày xưa nhờ có mồ hôi của bà mà tôi nhanh hết bệnh? Còn bây giờ, tìm được người đổ mồ hôi cho mình sao mà khó quá, nên tôi bệnh hoài, nên tôi uống thuốc hoài.
[…] Những chiếc lá của bà thơm. Thơm ngọt ngào suốt hành trình tuổi thơ tôi. Thơm bâng khuâng cho đến tận bây giờ và thơm dịu dàng cho cả những ngày mai. Những chiếc lá của bà, còn thơm ở một hành trình thiên thu khác, hành trình ông tôi trở về cát bụi.
Tôi nhớ ngày đó, dường như biết trước được sự ra đi của ông, bà sai anh rể tôi ra ngoài bưng hái lá tràm khuynh diệp. Anh tôi chèo ghe dọc sông Vàm Cỏ, hái được đầy xuồng thứ lá thơm nồng ấy, chở về cho bà ba bao to, bà đổ hết chúng ra phơi trước sân nhà. Ba buổi chiều liên tục, khi trời hết nắng thì bà gom chúng lại trên một chiếc đệm bàng to. Bà im lặng làm, không sai bảo cháu con, mà dáng bà ngồi gom lá nhìn sao buồn quá. Khi ấy tôi còn nhỏ, tôi không biết bà nghĩ gì trong lòng, cũng không biết mình sắp sửa mất đi một người thân, rất thân. Tôi không biết bà phơi lá làm gì, nhưng sự tỉ mẩn, sự toàn tâm và nét u sầu của bà khiến tôi ngại ngần không dám hỏi.
Nhà tôi những ngày ấy thơm mùi khuynh diệp mà ai nấy cũng xao xác, thất thần, nhất là ba tôi và bà. Vài ngày sau thì ông tôi đi. Người ta dùng toàn bộ số lá ấy lót dưới đáy hòm, rồi phủ lên một tấm vải trắng… Ông tôi nằm trên ấy, chắc chắn êm lắm. Lúc đó tôi mới biết, bà tôi cầu mong gì cho hành trình thăm thẳm của ông. Tôi tin là ông nghe được hương tràm thơm, hương tràm thơm mùi hạnh phúc, hạnh phúc được người bạn đời của mình chăm lo ân cần như thế. Kể cả khi ông đã nhắm mắt, buông bỏ hết mọi thứ.
[…] Vậy đó, tuổi thơ tôi thơm tho và rực rỡ với bà và với những chiếc lá thần thánh. Những chiếc lá diệu kì cho đến tận hôm nay. Mỗi khi cầm chiếc lá bồ đề để ngước nhìn mặt trời, tôi thấy mình như bé lại, bé tí như hạt đậu, nằm ngoan ngoãn trong lòng tay bà chờ một ngày được nảy mầm, bật lên những chiếc lá xanh. Có bao giờ bạn cầm một chiếc lá ngắm nhìn thật kĩ, thấy trời xanh thiên thu, thấy nồng nàn từng tế bào lá úa, hay chỉ có một mình tôi, để rồi suốt một quãng đời dài thấy mình cứ loanh quanh giữa những đường gân lá.
Dàn ý Đoạn văn phân tích văn bản Những chiếc lá thơm tho của tác giả Trương Gia Hòa
1. Mở đoạn
-
Giới thiệu vấn đề nghị luận: tình cảm gia đình thiêng liêng, đặc biệt là tình bà cháu.
-
Dẫn dắt: văn học luôn là nơi lưu giữ những kỉ niệm ấu thơ đẹp đẽ, nuôi dưỡng tâm hồn con người.
-
Nêu vấn đề nghị luận: tác phẩm Những chiếc lá thơm tho của Trương Gia Hòa đã khắc họa sâu sắc tình cảm bà cháu gắn bó qua những kí ức tuổi thơ.
2. Thân đoạn
a. Nội dung chính của tác phẩm
-
Truyện kể lại kỉ niệm tuổi thơ của nhân vật “tôi” với bà.
-
Bà hiện lên với hình ảnh ân cần, chu đáo, gắn liền với những chiếc lá trong đời sống: lá làm đồ chơi, lá chữa bệnh, lá tiễn đưa ông về cõi vĩnh hằng.
-
Qua kí ức ấy, tình yêu và lòng biết ơn của người cháu đối với bà được bộc lộ tha thiết.
b. Chủ đề của tác phẩm
-
Ca ngợi tình bà cháu khăng khít, gắn bó, đồng thời khẳng định giá trị bền vững của tình cảm gia đình.
-
Những kỉ niệm tuổi thơ ngọt ngào bên bà trở thành hành trang tinh thần quý giá cho nhân vật trong suốt cuộc đời.
c. Nghệ thuật đặc sắc
-
Nghệ thuật xây dựng nhân vật bà:
-
Bàn tay khéo léo, ân cần, bày cho cháu chơi với những chiếc lá.
-
Tình thương, sự chăm sóc thể hiện qua nồi lá xông những lúc cháu đau ốm.
-
Sự hi sinh, thủy chung khi chuẩn bị lá thơm cho ông trong giờ phút chia xa.
-
-
Nhan đề độc đáo, giàu ý nghĩa: “Những chiếc lá thơm tho” gợi lên cả kí ức tuổi thơ, tình bà cháu và những triết lí nhân sinh.
-
Ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi. Ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, cốt truyện nhẹ nhàng mà giàu chất thơ.
3. Kết đoạn
-
Khẳng định giá trị và ý nghĩa của tác phẩm: ca ngợi tình cảm gia đình thiêng liêng.
-
Thông điệp: hãy biết trân trọng và gìn giữ những tình cảm bình dị nhưng bền chặt trong gia đình.
-
Liên hệ bản thân: mỗi người cần sống hiếu thảo, yêu thương và biết ơn ông bà, cha mẹ.

Đoạn văn phân tích văn bản Những chiếc lá thơm tho của tác giả Trương Gia Hòa (Mẫu 1)
Trong tác phẩm “Những chiếc lá thơm tho” của Trương Gia Hòa, người đọc như được trở về với miền ký ức tuổi thơ mộc mạc nhưng chan chứa yêu thương của nhân vật “tôi” bên người bà hiền từ. Tuổi thơ ấy không gắn liền với những trò chơi xa xỉ mà lại thấm đẫm hương vị của những chiếc lá giản dị nơi vườn quê. Bằng đôi bàn tay khéo léo, bà đã dạy cho cháu cách làm những con cào cào từ lá dứa, lồng đèn từ lá cau, hay đầu trâu từ lá xoài… Tất cả đã làm nên một thế giới tuổi thơ rực rỡ sắc màu, để mỗi khi nhớ lại, nhân vật “tôi” vẫn thấy ấm áp và hạnh phúc. Không chỉ là trò chơi, những chiếc lá còn gắn với sự quan tâm chăm sóc đầy ân cần của bà. Khi cháu ốm, bà nấu nồi lá xông để chữa bệnh, để cháu được nhõng nhẽo và cảm nhận tình thương đong đầy. Đến khi trưởng thành, nhân vật “tôi” mới nhận ra, thứ làm nên sự hồi phục nhanh chóng không chỉ là nồi lá thuốc, mà còn là sự hiện diện dịu dàng, vỗ về của bà. Lá trong tác phẩm còn gắn với kỷ niệm buồn khi ông nội mất, bà tự tay chuẩn bị lá tràm cho chồng như một sự chăm sóc đến tận cuối con đường. Tình cảm thủy chung, sâu nặng ấy khiến nhân vật “tôi” khắc ghi và ngưỡng mộ. Qua câu chuyện, tác giả ca ngợi tình bà cháu khăng khít, tình cảm gia đình thiêng liêng và bền chặt. Bằng ngôn ngữ giản dị, lối kể mộc mạc mà giàu chất thơ, “Những chiếc lá thơm tho” không chỉ gợi lại những kỷ niệm ấu thơ êm đềm mà còn gieo vào lòng người đọc sự trân trọng với gia đình, nơi khởi nguồn của yêu thương và hạnh phúc. Đây là một tác phẩm giàu giá trị nhân văn, khơi dậy trong mỗi người nỗi nhớ về bà, về quê hương, và về những năm tháng tuổi thơ không thể nào quên.
Đoạn văn phân tích văn bản Những chiếc lá thơm tho của tác giả Trương Gia Hòa (Mẫu 2)
Trong văn bản “Những chiếc lá thơm tho” của Trương Gia Hòa, người đọc bắt gặp một miền ký ức tuổi thơ ngọt ngào và xúc động của nhân vật “tôi” bên người bà thân yêu. Tuổi thơ ấy gắn với những trò chơi mộc mạc, giản dị được làm nên từ những chiếc lá bình thường nhưng chứa đựng bao tình cảm. Bằng đôi bàn tay khéo léo, bà đã dạy cho cháu cách gấp con cào cào bằng lá dứa, làm lồng đèn bằng lá cau kiểng, hay đầu trâu từ lá xoài. Những trò chơi ấy đã mở ra một thế giới tuổi thơ rực rỡ, đầy tiếng cười và ấm áp tình thương. Không chỉ gắn với niềm vui, những chiếc lá còn trở thành “phép màu” chữa lành mỗi khi nhân vật “tôi” ốm. Những nồi lá xông do bà chuẩn bị không chỉ mang lại sự khỏe mạnh về thể chất mà còn là liều thuốc tinh thần được tạo nên từ tình thương vô bờ bến của bà. Đến khi trưởng thành, nhân vật mới nhận ra, điều làm nên sự hồi phục nhanh chóng chính là sự hiện diện đầy che chở, yêu thương ấy. Đặc biệt, hình ảnh bà tự tay chuẩn bị những chiếc lá tràm cho ông nội trước lúc ông ra đi đã khiến nhân vật xúc động và ngưỡng mộ tình yêu giản dị mà thủy chung, sâu nặng. Những chiếc lá trong tác phẩm vì thế không chỉ là kỷ niệm tuổi thơ, mà còn trở thành biểu tượng của tình bà cháu thiêng liêng, của hạnh phúc gia đình đong đầy. Với giọng văn mộc mạc, giàu chất thơ, Trương Gia Hòa đã đưa người đọc trở về miền ký ức trong trẻo của tuổi thơ, để thêm trân trọng những tình cảm gia đình – hành trang quý giá theo ta suốt cuộc đời.
