Đề bài: Viết đoạn nghị luận 200 chữ phân tích nội dung, nghệ thuật của khổ thơ sau:
Rồi ta thấy má em hồng mỗi buổi
Khi nhóm củi khô cho mẹ sưởi ấm lòng
Cái bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió
Biết có còn củi khô cho em không…
(Trích Em bé trong mùa củi khô, Bình Nguyên Trang, NXB Hội Nhà văn, 1995)
Chú thích: Bình Nguyên Trang tên thật là Vũ Thị Quỳnh Trang (sinh 1977) tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền Hà Nội, hiện chị công tác tại chuyên đề Văn nghệ công an của báo Công an nhân dân. Chị đã từng là một thành viên trong hội bút Hương đầu mùa của báo Hoa học trò.
Dàn ý Đoạn văn phân tích nội dung và nghệ thuật của khổ thơ: Rồi ta thấy má em hồng mỗi buổi
* Mở đoạn:
– Giới thiệu bài thơ “Em bé trong mùa củi khô” của Bình Nguyên Trang.
– Giới thiệu khổ thơ cần phân tích, nêu lên ấn tượng ban đầu về vẻ đẹp của khổ thơ: Khổ thơ nằm ở vị trí cuối bài thơ đã khắc họa hình ảnh một em bé sống trong hoàn cảnh khó khăn, nhưng vẫn thể hiện sự chăm chỉ, hiếu thảo và tinh thần trách nhiệm với gia đình qua đó thể hiện sự cảm thương của tác giả.
* Thân đoạn:
+ Hình ảnh “má em hồng” là một nét đẹp đầy sức sống, thể hiện sự tươi tắn, khỏe mạnh của em bé.
-> Màu hồng trên má em phản ánh sự ấm áp trong tình mẫu tử và sức mạnh của sự sống dù trong hoàn cảnh khó khăn.
+ Hình ảnh “Nhóm củi khô cho mẹ sưởi ấm lòng”: thể hiện sự chăm chỉ, hiếu thảo của em bé đối với mẹ. Công việc nhóm củi tuy giản dị nhưng ẩn chứa ý nghĩa sâu sắc về sự hi sinh và tình yêu thương gia đình.
-> Tác giả ngợi ca tình cảm gia đình và lòng hiếu thảo, trách nhiệm của em bé với mẹ.
+ Hình ảnh “Cái bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió”: nghệ thuật tương phản giữa “cái bóng nhỏ” và “đồi lộng gió”
-> tạo nên sự đối lập giữa một khung cảnh cô đơn, lạnh lẽo với thiên nhiên bao la. Nhấn mạnh em bé, dù nhỏ bé, nhưng vẫn kiên cường, mạnh mẽ trước cuộc sống khó khăn.
– Câu thơ cuối bài thật độc đáo: “Biết có còn củi khô cho em không”… là câu hỏi tu từ kết hợp với dấu chấm lửng; ba thanh bằng cuối câu (cho em không), dấu ba chấm kèm câu hỏi tu từ.
-> tạo dư vị lắng sâu, lo lắng, buồn thương, cảm xúc nghẹn ngào, mong muốn được chung tay, sẻ gánh khó khăn, bất hạnh với em.
* Kết đoạn:
– Tổng kết lại vẻ đẹp của khổ thơ: sự kiên cường, hiếu thảo, tình yêu gia đình và nỗi lo âu về cuộc sống.
– Khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc mà khổ thơ mang lại, đồng thời nhấn mạnh thông điệp về sự quan tâm của xã hội đối với những hoàn cảnh khó khăn.
Đoạn văn phân tích nội dung và nghệ thuật của khổ thơ: Rồi ta thấy má em hồng mỗi buổi
Bài thơ “Em bé trong mùa củi khô” của Bình Nguyên Trang là một sáng tác giàu cảm xúc nhân văn, ghi lại những khoảnh khắc bình dị nhưng xúc động trong cuộc sống của những trẻ em nghèo vùng cao. Khổ thơ cuối trích trong bài đã để lại nhiều dư âm sâu lắng bởi vẻ đẹp trong sáng của nhân vật trữ tình và sự cảm thương lặng thầm mà tác giả gửi gắm. Mở đầu khổ thơ, hình ảnh “má em hồng mỗi buổi” hiện lên tươi tắn và tràn đầy sức sống. Đó không chỉ là vẻ đẹp tự nhiên của tuổi thơ, mà còn là biểu tượng của sức mạnh tiềm ẩn giúp em bé vượt qua hoàn cảnh khắc nghiệt. Màu hồng ấy như sưởi ấm cả khung trời lạnh giá, thể hiện sự vươn lên trong cuộc đời còn nhiều thiếu thốn.
Tiếp theo, câu thơ “Khi nhóm củi khô cho mẹ sưởi ấm lòng” gợi hình ảnh một em bé chăm chỉ, hiếu thảo và đầy trách nhiệm. Nhóm củi cho mẹ không chỉ là công việc thường ngày mà còn là hành động chan chứa yêu thương, là ngọn lửa ấm áp mà em dành cho người mẹ vất vả. Sang đến câu thơ “Cái bóng nhỏ ngã trên đồi lộng gió”, tác giả sử dụng nghệ thuật đối lập giữa sự nhỏ bé của em và không gian thiên nhiên rộng lớn, khắc họa nỗi vất vả và sự cô đơn mà em phải gánh chịu. Dẫu thế, em vẫn đứng vững trước gió đời. Câu hỏi tu từ kết hợp dấu chấm lửng ở cuối bài: “Biết có còn củi khô cho em không…” tạo nên dư âm trăn trở, gợi nỗi lo lắng về sự thiếu thốn vẫn chực chờ phía trước. Khổ thơ với giọng điệu nhẹ nhàng mà day dứt đã ngợi ca vẻ đẹp tuổi thơ giàu nghị lực, giàu tình yêu thương và gợi lên trách nhiệm của cộng đồng đối với những mảnh đời bất hạnh. Đây chính là giá trị nhân văn sâu sắc mà khổ thơ gửi đến mỗi chúng ta.
