Đề bài:Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về 2 khổ thơ sau trích trong bài thơ “Nói với con” của tác giả Nguyễn Huy Hoàng.
NÓI VỚI CON
Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy
Muốn tập bơi, cứ nhảy xuống giữa dòng
Thà mất cả, cố giữ gìn danh dự
Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong.
Biển đo được, lòng người đo sao nổi
Thức tàn canh mới biết hết đêm dài
Phải hy vọng dẫu bên bờ tuyệt vọng
Nuôi gan bền, mặc đá nát vàng phai.
(Trích “Nói với con”- Nguyễn Huy Hoàng)
*Chú thích
– Nhà thơ, giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Huy Hoàng là tác giả của hơn 20 đầu sách và nhiều bài báo, công trình khoa học được xuất bản ở Việt Nam và Liên bang Nga. Ông là một trong những người đã có nhiều đóng góp vào công tác cộng đồng người Việt tại Nga và như một nhịp cầu kết nối giữa văn học Nga và Việt Nam.
– Bài thơ “Nói với con” được viết vào năm 2019, khi nhà thơ đang tìm kiếm cô con gái thất lạc của mình.
Dàn ý đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về 2 khổ thơ trong bài thơ Nói với con của tác giả Nguyễn Huy Hoàng
a. Mở đoạn
Nguyễn Huy Hoàng sinh ra và lớn lên ở xứ Nghệ, sau đó định cư ở Liên bang Nga. Ông là một trong những người đã có nhiều đóng góp vào công tác cộng đồng người Việt tại Nga và như một nhịp cầu kết nối giữa văn học Nga và Việt Nam. Bài thơ “Nói với con” được viết vào năm 2019, khi nhà thơ đang tìm kiếm cô con gái thất lạc của mình. Bài thơ thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng, ca ngợi truyền thống, niềm tự hào về quê hương, dân tộc mình. Trong bài thơ có lẽ 2 khổ thơ trên là những vần thơ độc đáo nhất thể hiện những lời khuyên nhủ chân thành mà thắm thiết của cha dành cho con.
b. Thân đoạn
* Nêu cảm nghĩ về nội dung đặc sắc của 2 khổ thơ.
Khổ thơ thứ nhất là lời khuyên nhủ chân thành của cha với con về lẽ sống- sự mạnh mẽ và can đảm:
Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy
Muốn tập bơi, cứ nhảy xuống giữa dòng
Thà mất cả, cố giữ gìn danh dự
Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong.
Tác giả mang đến bài học về sự mạnh mẽ và can đảm : “Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy/ Muốn tập nơi, cứ nhảy xuống giữa dòng”, đây chính là bài học về sự tự lập cũng như muốn nói rằng một mai này cha mẹ chẳng thể cùng con, tự con phải trở thành chỗ dựa vững chắc và đáng tin nhất cho bản thân mình, lấy sự can đảm, mạnh mẽ làm gốc để phát triển chính mình. Bên cạnh đó, Nguyễn Huy Hoàng còn nói lên bài học về đạo làm người rằng “Thà mất cả, cố giữ gìn danh dự/ Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong”, câu thơ này làm người đọc liên tưởng đến câu tục ngữ “Cây ngay không sợ chết đứng”, cho dù hiện thực có khốc liệt đến mấy, cũng phải giữ mình không thẹn với lòng, sống đúng lương tâm, đạo làm người. Qua ba khổ thơ đâu, ta rút ra được vô vàn bài học đắt giá cũng như cảm nhận rất rõ phần nào tình yêu thương của tác giả dành cho đứa con bé nhỏ của mình, hy vọng con sẽ lớn lên đầy hạnh phúc và sống đúng đắn.
Phải biết đứng dậy sau vấp ngã là bài học đầu tiên. Phải tự đứng trên đôi chân của mình và làm lại để không còn mềm yếu. Phải biết đối mặt với cuộc sống và thử thách “Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy/ Muốn tập bơi cứ nhảy xuống giữa dòng”. Lời thơ là sự khuyên bảo con phải có ý chí, nghị lực, biết tự mình đứng dậy sau vấp ngã. Không ai khác chính bản thân mình phải biết vượt qua khó khăn, thử thách thì mới có thể thành công trong cuộc sống. Để sống được, hòa nhập và làm quen thì phải trải nghiệm và hết mình. Trên đường đời sẽ gặp nhiều gian nan, trắc trở có thể con sẽ mất hết tất cả. Nhưng dù cho mất tất cả mọi thứ, phải giữ lại cho mình cái danh dự, sống không nghiêng mình, không khiến cho người khác phải xem thường. Và luôn phải đứng thẳng, mặc cho mọi thứ có gây áp lực lên muốn khiến ta gục ngã, mặc cho thế gian có ra sao con vẫn phải kiên định không đổi chiều bởi lẽ “Bùn dưới chân nhưng nắng ở trên đầu”. Đây là bài học sẽ khiến con trường thành và đi cùng con trên những bước đường tới tương lai.
– Ở khổ thứ hai tác giả nói về những khó khăn, thử thách, gian nan, đau khổ mà con sẽ phải đối mặt trong cuộc sống:
Biển đo được, lòng người đo sao nổi
Thức tàn canh mới biết hết đêm dài
Phải hy vọng dẫu bên bờ tuyệt vọng
Nuôi gan bền, mặc đá nát vàng phai
Đầu tiên, cha khuyên con đừng nên quá tin vào lòng người, tuy có rất nhiều người tốt nhưng những kẻ xấu vẫn tồn tại nhởn nhơ, chớ nên tin vào một ai, phải đến cuối cùng mới biết họ là người tốt hay kẻ xấu : “ Biển đo được, lòng người đo sao nổi/ Thức tàn canh mới biết hết đêm dài”; “ Những cạm bẫy thời nay nhiều vô kể/ Dối trá thường mang tên gọi mỹ miều/ Đừng tin kẻ quen nói lời sáo rỗng/ Suốt cả đời chỉ nói lời vượn huơu”, lời nói vốn là thứ không đáng tin nhất trên đời, thế nên phải sống tỉnh táo và tinh tường, chỉ có niềm tin vào chính mình là thứ niềm tin to lớn và bền vững nhất. Thứ hai, tác giả khuyên con mình về sự lạc quan, phải nuôi hy vọng đến cuối cùng, dẫu thế gian cạm bẫy nhiều vô kể những vẫn phải hy vọng, tin vào những điều tốt đẹp, đặc biệt là tin vào sức mạnh nội tại của bản thân mình : “ Phải hy vọng dẫu bên bờ tuyệt vọng/ Nuôi gan bền, mặc đá nát vàng phai”, Con sẽ phải chịu đựng những bất công, bạc bẽo, đố kỵ, ganh ghét. Con sẽ phải đấu tranh với những cám dỗ, xấu xa, sai trái, hại đời. Con sẽ phải vượt qua những thất bại, thất vọng, nghịch cảnh, bệnh tật. Con sẽ phải đối diện với những mất mát, ly biệt, chia cắt, chết chóc. Nhưng hơn hết bằng ý chí, nghị lực con phải vượt qua “Nuôi gan bền, mặc đá nát vàng phai”
* Nêu cảm nghĩ về hình thức nghệ thuật đặc sắc của 2 khổ thơ.
– Bằng chất liệu văn học nghệ thuật dân gian, ý thơ cô đọng, hàm súc, thể thơ 7 chữ, nhịp thơ 3/4, hình ảnh thơ giản dị, mộc mạc, lời thơ da diết, ngọt ngào đầy trìu mến
– Hai khổ thơ mang sức biểu cảm cao để gợi những lời khuyên thật quý báu mà cha mẹ gửi gắm tới người con. Giọng thơ thủ thỉ, nhẹ nhàng như lời tâm sự, kết hợp với những từ ngữ đời thường dễ hiểu đã tạo nên một tác phẩm nhẹ nhàng mà ý nghĩa. Ẩn sau những lớp từ là những bài học đắt giá về cuộc đời, cách nhìn cuộc sống dành cho con.
– Nói với con đã mang đến cho ta những suy nghĩ về lời dạy thường ngày của cha mẹ. Tưởng chừng đó chỉ là những câu chuyện, những lời tâm sự. Nhưng lại ẩn chứa những bài học đi theo con trên quãng đường tương lai. Và từ đó khiến ta suy nghĩ về lời răn dạy, nghe lời dạy mà biết sống sao cho đúng. Và hơn hết ta cảm nhận được tình yêu, nỗi lo mà cha mẹ dành cho ta. Để rồi từ đó sống cho đúng với những lời khuyên ấy.
.c. Kết đoạn
– Nói Với Con Nguyễn Huy Hoàng là một bài thơ đầy cảm xúc, ý nghĩa, sâu sắc của nhà thơ Nguyễn Huy Hoàng. Bài thơ là một lời nói chuyện của người cha với con gái, là một lời dạy dỗ, lời khuyên nhủ, lời chia sẻ, lời truyền đạt những giá trị sống, những tình cảm gia đình, những niềm tự hào về quê hương, dân tộc. Bài thơ là một tác phẩm đậm chất dân tộc, phản ánh tâm hồn, tình yêu, sức sống của một dân tộc miền núi, một dân tộc Việt. Bài thơ là một tác phẩm đáng đọc, đáng suy ngẫm, đáng học hỏi, đáng kính trọng.
Đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về 2 khổ thơ trong bài thơ Nói với con của tác giả Nguyễn Huy Hoàng (Mẫu 1)
Nguyễn Huy Hoàng là một nhà thơ giàu trải nghiệm sống và chiều sâu tư tưởng, từng gắn bó lâu năm với cộng đồng người Việt tại Liên bang Nga. Bài thơ “Nói với con” được ông sáng tác năm 2019, trong hoàn cảnh đặc biệt khi đang đi tìm cô con gái thất lạc của mình. Chính hoàn cảnh ấy đã khiến từng câu thơ trở nên thấm thía, chân thành như những lời gan ruột của một người cha gửi đến con. Trong bài thơ, hai khổ thơ được trích là những lời dạy sâu sắc nhất, thể hiện rõ quan niệm sống, đạo làm người mà người cha muốn truyền lại cho con. Ở khổ thơ thứ nhất, tác giả gửi gắm bài học về sự mạnh mẽ, tự lập và bản lĩnh sống: “Nếu vấp ngã, con tự mình đứng dậy / Muốn tập bơi, cứ nhảy xuống giữa dòng”. Đó không chỉ là lời khuyên mà còn là sự chuẩn bị tinh thần cho con trước hành trình đời đầy thử thách. Người cha hiểu rằng, sẽ có lúc con vấp ngã, đau đớn, thất bại, nhưng không ai có thể thay con đứng lên ngoài chính bản thân con. Hình ảnh “nhảy xuống giữa dòng” gợi sự quyết liệt, dấn thân, sẵn sàng đối diện khó khăn để trưởng thành. Không dừng lại ở việc rèn nghị lực, người cha còn nhấn mạnh đến giá trị cốt lõi của nhân cách: “Thà mất cả, cố giữ gìn danh dự / Sống thẳng mình, mặc kệ thế gian cong”. Giữa một xã hội đầy biến động, nơi con người dễ đánh mất mình vì lợi ích cá nhân, lời thơ vang lên như một tuyên ngôn sống mạnh mẽ. Danh dự, lương tâm, sự thẳng thắn được đặt lên trên mọi vật chất, hơn cả sự được – mất thông thường. Câu thơ khiến người đọc liên tưởng đến triết lí sống truyền thống của dân tộc: sống ngay thẳng thì không sợ điều tiếng. Qua khổ thơ này, em cảm nhận rõ tình yêu thương sâu nặng của người cha. Đó không phải là sự bao bọc yếu mềm, mà là tình yêu mang tính định hướng, giúp con đủ vững vàng để bước đi giữa cuộc đời nhiều “cong vênh”. Lời thơ giản dị mà thấm sâu, như hành trang tinh thần theo con suốt chặng đường dài phía trước.
Đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về 2 khổ thơ trong bài thơ Nói với con của tác giả Nguyễn Huy Hoàng (Mẫu 2)
Nếu khổ thơ đầu là lời dạy về bản lĩnh và nhân cách sống, thì khổ thơ thứ hai trong bài “Nói với con” lại mở ra một cái nhìn sâu sắc về những thử thách, phức tạp của cuộc đời mà con người buộc phải đối diện. “Biển đo được, lòng người đo sao nổi / Thức tàn canh mới biết hết đêm dài” – hai câu thơ mang đậm màu sắc triết lí, cho thấy sự từng trải của người cha. Biển – biểu tượng của thiên nhiên rộng lớn – còn có thể đo đếm, nhưng lòng người thì vô cùng khó lường. Qua đó, người cha khuyên con cần tỉnh táo, không quá ngây thơ hay dễ dãi trong niềm tin, bởi chỉ khi trải qua thời gian, qua thử thách, con người mới bộc lộ rõ bản chất thật. Hình ảnh “thức tàn canh” gợi những đêm dài thao thức, những nỗi đau, những trải nghiệm cay đắng mà chỉ ai từng đi qua mới thấu hiểu. Tuy nhiên, bài học mà người cha gửi gắm không dừng lại ở sự cảnh giác, mà còn là niềm tin và hi vọng bền bỉ: “Phải hy vọng dẫu bên bờ tuyệt vọng / Nuôi gan bền, mặc đá nát vàng phai”. Trong những khoảnh khắc tăm tối nhất của cuộc đời, khi tưởng chừng như đã chạm đáy tuyệt vọng, con người vẫn cần giữ lấy hi vọng như một điểm tựa tinh thần. “Nuôi gan bền” là nuôi dưỡng ý chí, nghị lực, sự kiên cường trước sóng gió cuộc đời. Hình ảnh “đá nát vàng phai” gợi sự khắc nghiệt của thời gian và thử thách, nhưng cũng làm nổi bật sức mạnh nội tại của con người khi không đầu hàng nghịch cảnh. Về nghệ thuật, hai khổ thơ sử dụng thể thơ bảy chữ với nhịp điệu linh hoạt, ngôn ngữ mộc mạc, giàu hình ảnh gợi cảm. Những ẩn dụ quen thuộc từ đời sống và ca dao dân gian khiến lời thơ gần gũi, dễ thấm. Giọng thơ thủ thỉ, chậm rãi như lời cha dặn con trước lúc đi xa, chứa chan yêu thương và lo lắng. Đọc hai khổ thơ, em không chỉ cảm nhận được triết lí sống sâu sắc mà còn thấy được tình phụ tử thiêng liêng, lặng lẽ mà bền bỉ. “Nói với con” vì thế không chỉ là lời nhắn gửi riêng của một người cha, mà còn là bài học chung cho mỗi người trẻ trên hành trình trưởng thành: hãy sống mạnh mẽ, giữ gìn nhân cách, tin vào bản thân và không bao giờ đánh mất hi vọng, dù cuộc đời có khắc nghiệt đến đâu
