Qua nhân vật tôi trong đoạn trích truyện ngắn Đầu đường xó chợ của Nhất Linh, anh/chị rút ra bài học gì về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời

Đề bài: Qua nhân vật tôi trong đoạn trích truyện ngắn Đầu đường xó chợ của Nhất Linh, anh/chị rút ra bài học gì về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời

ĐẦU ĐƯỜNG XÓ CHỢ

(Tóm tắt bối cảnh: Câu chuyện xảy ra ở một khu chợ nghèo sau khi người cha của nhân vật “tôi” mất. Gia đình phải dọn về đầu chợ sinh sống, xung quanh là những người lao động nghèo, lam lũ. Trong đó có chị Hiên – một người phụ nữ khổ cực, sống cùng người chồng nghiện ngập.)

Từ năm thầy tôi mất, anh chị tôi rời bỏ chốn quê nhà đi tha phương cầu thực, đến ở một túp nhà tranh ở ngay đầu chợ C… Bắt đầu từ đó, tôi bỏ cái đời cũ là cái đời một cậu con quan ăn sung mặc sướng, bước chân vào một cuộc đời riêng mới cho tôi: tôi gọi là cái đời đầu đường xó chợ. Năm ấy tôi mới mười ba tuổi.

Cái xã hội xó chợ ấy khác hẳn với cái xã hội quí phái của tôi ngày trước: này gia đình bác Tèo bán bánh đúc, vợ chồng bác xã Tắc kéo xe, mẹ con nhà hai Lộc bán nồi đất.

Từng gia đình nho nhỏ lúc nhúc trong những gian nhà xiêu vẹo, tối tăm, bẩn thỉu. Trước nhà một cái rãnh nước dài, đầy những vỏ dưa, lá chuối, giẻ rách.

Thật là một xã hội xấu xa, mà xấu xa vì nghèo khổ quá. Tự nhiên tôi đem lòng mến những đứa trẻ cùng trạc tuổi tôi của những gia đình hèn hạ ấy: cái Nhớn, thằng Cu, con Tẹo là bạn tôi cả. Tôi đã trông thấy chúng ăn cả bữa cơm có dúm muối, vài quả cà thâm hay đĩa rau sam luộc, tôi đã thấy chúng nhặt những gốc mía người ta vứt đi mà chia nhau hít cho đỡ thèm, nên tôi thương; chiều mát tôi đi với chúng ra đồng, xem chúng đặt những cái lờ vào các lạch con để bắt tôm cá. Chúng được nhiều tôm cá, tôi cũng mừng hộ và tôi đợi đến bữa cơm của chúng để xem trong mâm có được thêm đĩa cá rô kho hay mấy con tôm đỏ nào không.

Người mà tôi quí nhất hồi đó là chị Hiên, vợ một người phu xe ở xế cửa nhà tôi.

Nguyên anh chị tôi được lĩnh một cái ty bán thuốc phiện, nên chị Hiên thường lui tới mua thuốc cho chồng. Lần đầu tôi trông thấy chị ta, tôi đem lòng thương hại ngay. Bây giờ tôi mới rõ rằng tôi có cái cảm tình đó vì chị Hiên còn trẻ, xinh và có duyên, lại lấy phải chồng nghiện ngập, xấu xí. Nhưng chị Hiên thì không nghĩ như tôi. Cả ngày chị cặm cụi ngồi đan lờ trong khi chồng đi kéo xe vắng. Hôm nào chị bán lờ được một hào, chị mua cho chồng một hào thuốc thì chị lấy làm vui vẻ, sung sướng lắm.

Chị không nghĩ gì đến thân chị, có cái áo nâu đã bạc, đã vá tay, vá vai, vá lưng mà chị không chịu để dành tiền may cái áo mới.

Trí non nớt của tôi không sao hiểu được cách hành động của chị đối với một người chồng nghiện ngập, hèn hạ như thế.

(Tóm tắt phần còn lại: Chị Hiên đến xin “tôi” cho vay một hào để mua thuốc cho chồng đang ốm và lên cơn nghiện. Đêm, chị đi mua thuốc nhưng làm đổ hết, rồi ngồi khóc vì bất lực. Sáng hôm sau, nhà “tôi” mất con gà, ai cũng nghi chị lấy. Thương chị, “tôi” nói dối rằng con gà bị người khác bắt mất để giúp chị thoát tội. Sau này, “tôi” luôn nhớ chuyện ấy và hiểu rằng cảnh nghèo khiến con người dễ lầm lỗi.)

(Nhất Linh, rút từ tập truyện ngắn Anh phải sống, Nxb Đời Nay, Hà Nội, 1934)

Chú thích:

Thầy: cha
Lờ: dụng cụ đánh bắt thủy sản làm từ tre nứa
Nhất Linh (1906–1963), tên thật là Nguyễn Tường Tam, là cây bút chủ lực của Tự Lực văn đoàn – nhóm văn học nổi tiếng trong phong trào văn học lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930–1945. Văn phong của Nhất Linh nhẹ nhàng, tinh tế, thường hướng về những thân phận nhỏ bé và khát vọng sống tốt đẹp.

Truyện ngắn “Đầu đường xó chợ” được rút từ tập “Anh phải sống” (1934) – một trong những tập truyện ngắn đầu tay của Nhất Linh, phản ánh chân thực cuộc sống nghèo khổ của người dân lao động trong xã hội cũ.

Mục lục nội dung

Dàn ý đoạn văn rút ra bài học về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời

1. Mở bài

Giới thiệu truyện ngắn Đầu đường xó chợ và nhân vật “tôi”.
Nêu vấn đề: qua trải nghiệm của nhân vật, tác phẩm gợi ra bài học về cách nhìn nhận con người trong cuộc sống.

2. Thân bài

Nhân vật “tôi” từ chỗ xa lạ với cuộc sống nghèo khổ đã dần hiểu, cảm thông với những con người đầu đường xó chợ.
Nhận ra rằng hoàn cảnh nghèo đói có thể khiến con người rơi vào sai lầm, nhưng bản chất họ vẫn đáng thương, đáng trân trọng.
Hành động bảo vệ chị Hiên thể hiện sự bao dung, lòng nhân ái.
Bài học rút ra:
- Không nên đánh giá con người chỉ qua vẻ ngoài hay hành động nhất thời.
- Cần biết đặt mình vào hoàn cảnh người khác để hiểu và cảm thông.
- Sống nhân hậu, sẵn sàng giúp đỡ người yếu thế.

3. Kết bài

Khẳng định ý nghĩa nhân văn sâu sắc của bài học.
Liên hệ: cần rèn luyện cách nhìn người bằng sự thấu hiểu và lòng nhân ái.

Đoạn văn rút ra bài học về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời (Mẫu 1)

Qua nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Đầu đường xó chợ, người đọc nhận ra một bài học sâu sắc về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời: hãy nhìn con người bằng sự cảm thông thay vì định kiến. Từ một cậu bé từng sống trong gia đình khá giả, “tôi” bước vào cuộc sống nghèo khó và dần hiểu được nỗi vất vả của những con người nơi đầu chợ. Ban đầu, những cảnh nghèo nàn, bẩn thỉu khiến cậu cảm thấy xa lạ, nhưng khi chứng kiến bữa ăn đạm bạc của bạn bè, sự lam lũ của chị Hiên và tình cảnh người chồng nghiện ngập, cậu bắt đầu nhận ra rằng đằng sau những phận người ấy là biết bao nỗi khổ. Đặc biệt, khi chị Hiên bị nghi lấy trộm gà, “tôi” đã nói dối để bảo vệ chị, bởi cậu hiểu rằng nghèo khổ có thể đẩy con người vào bước đường cùng. Hành động ấy cho thấy sự trưởng thành trong nhận thức: con người không thể bị đánh giá chỉ bằng một lỗi lầm hay hoàn cảnh bên ngoài. Từ câu chuyện, mỗi chúng ta học được rằng trong cuộc sống cần biết đặt mình vào vị trí của người khác, biết cảm thông với những số phận khó khăn và cư xử với họ bằng lòng nhân ái, bởi chính sự thấu hiểu ấy làm nên giá trị tốt đẹp của con người.

Đoạn văn rút ra bài học về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời (Mẫu 2)

Nhân vật “tôi” trong Đầu đường xó chợ đã trải qua một quá trình thay đổi nhận thức, từ đó gợi ra bài học quan trọng về cách nhìn nhận con người: phải hiểu hoàn cảnh trước khi phán xét. Khi mới chuyển đến sống ở khu chợ nghèo, “tôi” nhìn thấy một thế giới khác hẳn cuộc sống trước kia: những căn nhà xiêu vẹo, những con người lam lũ và thiếu thốn. Tuy nhiên, càng sống lâu, cậu càng nhận ra rằng những con người tưởng như “xấu xa” ấy lại rất giàu tình cảm và nghị lực. Hình ảnh chị Hiên tần tảo làm lụng để nuôi người chồng nghiện ngập khiến “tôi” vừa thương vừa cảm phục. Đỉnh điểm của sự thay đổi nhận thức là khi chị bị nghi lấy trộm gà, “tôi” đã đứng ra bảo vệ chị, bởi cậu hiểu rằng nếu có sai lầm thì đó cũng xuất phát từ cảnh nghèo túng chứ không phải bản chất xấu xa. Qua đó, tác phẩm nhắc nhở mỗi người rằng trong cuộc sống, không nên vội vàng kết luận về người khác khi chưa hiểu hoàn cảnh của họ. Chỉ khi nhìn con người bằng sự bao dung và thấu hiểu, chúng ta mới có thể cư xử đúng đắn và góp phần làm cho xã hội trở nên nhân văn hơn.

Đoạn văn rút ra bài học về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời (Mẫu 3)

Truyện ngắn Đầu đường xó chợ của Nhất Linh không chỉ phản ánh cuộc sống nghèo khổ mà còn gửi gắm bài học ý nghĩa về cách nhìn nhận con người trong cuộc đời. Qua trải nghiệm của nhân vật “tôi”, người đọc nhận ra rằng giá trị của con người không nằm ở địa vị hay hoàn cảnh mà ở sự cảm thông giữa con người với nhau. Sống trong khu chợ nghèo, “tôi” tận mắt chứng kiến những đứa trẻ phải ăn uống thiếu thốn, những người lớn phải lao động vất vả để mưu sinh. Những trải nghiệm ấy giúp cậu hiểu rằng phía sau những dáng vẻ lam lũ là những tấm lòng đáng quý. Hành động nói dối để bảo vệ chị Hiên khi chị bị nghi oan thể hiện sự trưởng thành của “tôi”: cậu đã biết đứng về phía lòng nhân ái thay vì những phán xét lạnh lùng. Từ câu chuyện, ta rút ra rằng trong cuộc sống cần tránh cái nhìn hời hợt, bởi mỗi con người đều có những hoàn cảnh riêng mà ta không dễ nhận thấy. Khi biết nhìn người bằng sự thấu hiểu và lòng bao dung, chúng ta không chỉ giúp đỡ được người khác mà còn làm cho chính bản thân mình trở nên tốt đẹp hơn.