Đề bài: Viết đoạn văn thuyết minh về thơ lục bát
Dàn ý Đoạn văn thuyết minh về thơ lục bát
1. Mở đoạn:
– Giới thiệu khái quát về thể thơ lục bát.
2. Thân đoạn:
a. Các đặc điểm của thể thơ lục bát
* Lục bát chỉnh thể – (tuân đúng những quy định)
– Số câu, số tiếng:
+ Số dòng: Một câu gồm hai dòng (một cặp) gồm: Một dòng có sáu tiếng và một dòng có tám tiếng.
+ Số câu: Không giới hạn nhưng khi kết thúc phải dừng lại ở câu tám tiếng.
=> Một bài thơ lục bát: Có thể có một câu, hai câu, ba câu hay có thể có nhiều câu nối dài.
– Cách gieo vần:
+ Âm tiết cuối của dòng sáu hiệp vần với âm tiết thứ sáu của dòng tám theo từng cặp. Âm tiết cuối của dòng tám lại hiệp vần với âm tiết thứ sáu của dòng sáu nối tiếp. Cứ thế luân chuyển như vậy cho đến hết bài.
+ Vần cuối dòng là vần chân, vần ở giữa dòng là vần lưng.
– Phối thanh:
+ Chỉ bắt buộc: các tiếng thứ tư phải là trắc; các tiếng thứ hai, sáu, thứ tám phải là bằng.
+ Những câu tám tiếng thì tiếng thứ sáu và tiếng thứ tám phải khác dấu (nếu tiếng trước là dấu huyền thì tiếng sau phải không có dấu và ngược lại).
+ Các tiếng thứ một, ba, năm, bảy của cả hai câu sáu tiếng, tám tiếng và âm tiết thứ hai (của cả hai câu) có thể linh động tuỳ ý về bằng trắc.
– Nhịp và đối trong thơ lục bát:
+ Cách ngắt nhịp: thường là nhịp chẵn.
+ Đối: Thơ lục bát không nhất thiết phải sử dụng phép đối. Nhưng đôi khi để làm nổi bật một ý nào đó, người làm thơ có thể sử dụng tiểu đối trong từng cặp hoặc từng câu thơ.
* Lục bát biến thể (không tuân thủ quy tắc)
– Số chữ tăng lên: Vần lưng tất nhiên cũng xê dịch theo.
– Thanh: Tiếng thứ hai có thể là thanh trắc:
– Gieo vần: Có thể gieo vần trắc.
b. Tác dụng của thơ lục bát
– Phản ánh và cô kết trung thành những phẩm chất thẩm mĩ của Tiếng Việt.
– Cách gieo vần và phối thanh, ngắt nhịp giản dị mà biến hoá vô cùng linh hoạt, phong phú và đa dạng làm cho thơ lục bát dồi dào khả năng diễn tả.
3. Kết đoạn
– Nêu vị trí của thơ lục bát trong nền văn học Việt Nam.
Đoạn văn thuyết minh về thơ lục bát (Mẫu 1)
Kho tàng thơ ca Việt Nam vô cùng phong phú với nhiều tác phẩm đặc sắc. Trong đó, thể thơ lục bát là niềm tự hào của dân tộc, vừa nhịp nhàng, hài hòa, vừa mộc mạc, gần gũi như chính cuộc sống người Việt. Lục bát gắn bó mật thiết với tiếng Việt và tâm hồn Việt, là phương tiện để bộc lộ cảm xúc và gửi gắm tâm tư. Thể thơ này gồm cặp câu lục và bát, có thể ngắn chỉ vài câu hoặc dài đến hàng nghìn câu như Truyện Kiều của Nguyễn Du. Luật vần và thanh trong lục bát tạo nên âm hưởng êm dịu, dễ đi vào lòng người, thích hợp cho hát ru hay ngâm thơ. Ra đời từ đời sống lao động của người dân, thơ lục bát đã trở thành một phần bản sắc văn hóa Việt. Qua thời gian, nó vẫn giữ vị trí đặc biệt trong lòng người Việt, là tiếng nói tâm hồn, là chốn an yên để con người tìm về sau những bộn bề của cuộc sống.
Đoạn văn thuyết minh về thơ lục bát (Mẫu 2)
Để có được nền văn học phong phú như hiện nay, chúng ta phải kể đến công lao của các nhà thơ, nhà văn từ thuở sơ khai cho đến hiện đại. Nội dung của tác phẩm là phần hồn và hình thức thơ giúp chuyển tải cho người đọc sự tinh túy của tác phẩm. Trong các thể thơ nổi tiếng của nước nhà phải kể đến thể thơ lục bát. Thể thơ Lục bát được nhiều nhà thơ trong nước sử dụng trong các tác phẩm nhằm chuyển tải nội dung đến người đọc hiệu quả. Thơ lục bát đặc trưng dễ nhận ra đó là câu đầu sáu (câu lục) và câu sau tám (câu bát). Bài thơ lục bát mở đầu bằng câu lục và kết thúc bài thơ bằng câu bát. Trong bài thơ sẽ không bị giới hạn cứng nhắc như các thể thơ khác. Thơ lục bát có thể hai bốn hoặc sáu câu. Có trường hợp thơ có hàng nghìn câu như tác phẩm “Đoạn trường tân thanh” (Truyện Kiều) Nguyễn Du. Số lượng câu thơ không giới hạn mà dựa vào tác giả. Trong thơ lục bát cách gieo vần khá đặc biệt, trong bài thơ Lục bát câu thơ cuối trong câu lục phải vần với câu thơ thứ sáu trong câu bát. Tương tự như vậy câu cuối câu bát cần phải hiệp vần với câu cuối câu lục bên dưới. Có thể thấy cách gieo vần có điểm độc đáo riêng không giống với các thể thơ khác. Về thanh điệu thơ Lục bát, tiếng hiệp vần thường mang thanh bằng. Thanh bằng trong thơ lục bát chính là điểm nhấn. Thơ lục bát còn có đặc điểm riêng đó là sự phối hợp bổng trầm, chuyển đổi bổng trầm của tiếng thứ sáu và tiếng thứ tám trong bát. Với sự chuyển đổi linh hoạt giúp âm điệu bài thơ trở nên thanh thoát. Thơ lục bát chính là tinh hoa của nước nha, thể thơ có sự phóng khoáng chứ không quá nghiêm ngặt như thơ Đường luật. Song vẫn đảm bảo các yếu tố cơ bản nhằm giúp chuyển tải nội dung bài thơ đến người đọc. Thơ lục bát cũng là thể thơ dễ đọc dễ nhớ vì vậy rất phổ biến và được nhiều tác giả sử dụng trong các tác phẩm văn học.
Đoạn văn thuyết minh về thơ lục bát (Mẫu 3)
Thơ lục bát là thể thơ thuần Việt, gắn bó với người dân từ lời ru của mẹ đến những áng văn bất hủ. Bắt nguồn từ ca dao, dân ca và đạt đến đỉnh cao trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, lục bát vẫn được duy trì và phát triển mạnh mẽ trong thơ hiện đại, thể hiện sức sống bền bỉ của nó. Mỗi cặp lục bát gồm sáu và tám tiếng, số câu không giới hạn, tùy vào nội dung và ý đồ của tác giả. Cách gieo vần và phối thanh của lục bát rất linh hoạt, tạo nên nhịp điệu êm dịu, dễ nhớ, dễ thuộc. Ngoài dạng nguyên thể còn có biến thể với sự thay đổi nhẹ về vần hoặc nhịp, giúp thể thơ này thêm phong phú và hấp dẫn. Với sự hòa quyện giữa âm thanh và cảm xúc, thơ lục bát đã trở thành tinh hoa của tiếng Việt, là món ăn tinh thần gần gũi, giản dị mà sâu lắng trong đời sống người Việt.
